ESG się opłaca: 87% firm widzi efekty działań w tym obszarze

Zdecydowana większość, 76% uważa, że podnoszą zaangażowanie i efektywność pracowników, a prawie tyle samo osób (75%) wskazało, że przyciągają talenty lepiej dopasowane do kultury organizacyjnej. Co jeszcze wiemy o ESG w polskich organizacjach?

Nie na pierwszym miejscu, ale coraz bardziej widoczne

Zrównoważony rozwój często nie znajduje się na pierwszych stronach strategii firmowych, ale firmy o niego dbają – nierzadko systematycznie i z coraz większym zaangażowaniem zarządu oraz pracowników. Jeśli jednak organizacje nie prowadzą działań z obszaru ESG i nie planują ich wdrożenia, to ze względu na:
● brak potrzeb lub obowiązku ich wdrażania 22% (utrzymanie wyniku z 2024),
● decyzję zarządu czy właścicieli (wzrost na 15% z 8%).

Obecnie 56% firm wprowadza rozwiązania z zakresu zrównoważonego rozwoju, a w 25% przypadkach są one ujęte w osobną strategię. ESG staje się tym samym wyróżnikiem, który wpływa nie tylko na wizerunek, lecz także na rzeczywistą efektywność biznesową. Największą barierą we wdrażaniu działań związanych ze zrównoważonym rozwojem pozostają ograniczenia budżetowe (55%), choć są one mniejszym hamulcem niż w poprzedniej edycji badania.

W Polsce coraz więcej firm „dotyka” tematu ESG, ale często są to działania punktowe, wynikające z presji regulacyjnej lub marketingowej. Tymczasem prawdziwa transformacja ESG wymaga partnerstwa między działem HR, zarządem i technologią oraz odwagi do transparentności i otwartości. Rok 2025 to czas, by ESG przestało być strategią na pokaz, a stało się prawdziwym fundamentem zrównoważonego i odpowiedzialnego biznesu – mówi Andżelika Majewska, Współzałożycielka i Wiceprezes Zarządu LeasingTeam Group.

Co zyskują firmy wdrażające zrównoważony rozwój?

Strategie ESG coraz mocniej kształtują biznes i, jak wynika z badania, odpowiadają na największe wyzwania organizacji. To wartość dodana, choć zauważa ją jedynie 4 na 10 firm, które traktują działania w obszarze zrównoważonego rozwoju jako integralną część strategii budowania wizerunku lub ważny element komunikacji wizerunkowej.

Z perspektywy Forum Odpowiedzialnego Biznesu wyniki tego badania to bardzo ważny sygnał. Choć regulacje takie jak CSRD czy taksonomia UE stają się katalizatorem transformacji, wciąż potrzebujemy pracy nad zmianą kultury organizacyjnej i sposobu myślenia. Zrównoważony rozwój nie powinien być traktowany jako obowiązek administracyjny, ale jako szansa na budowanie przewagi konkurencyjnej, wzmacnianie relacji z interesariuszami i przyciąganie talentów. (…) Z badań wynika też jasno, że przepisy mogą uruchamiać procesy, ale to od dojrzałości firm zależy, czy będą one wypełnianiem minimum wymaganego przez prawo, czy realnym wkładem w budowanie odpowiedzialnej i odpornej gospodarki – przyznaje dr Karolina Adamska-Woźniak, Dyrektorka zarządzająca Forum Odpowiedzialnego Biznesu.

Co piąta firma sięga po ESG jedynie okazjonalnie, traktując je jako narzędzie promocji i komunikacji. Tyle samo ogranicza się do działań wewnętrznych, kierowanych wyłącznie do pracowników.

Świadomość wśród liderów i pracowników rośnie

Badanie pokazuje pozytywną zmianę w postrzeganiu i dążeniu do inicjatyw zrównoważonego rozwoju wśród kadry kierowniczej oraz zatrudnionych.

• Znacząco zmniejszył się odsetek organizacji, w których kadra zarządzająca nie podejmuje żadnych działań kształtujących postawy pro-ESG (z 21% do 15%).
• Wzrósł odsetek liderów dających przykład poprzez własne decyzje i postawy – z 64% do 69%.
• Maleje problem niskiego zaangażowania pracowników (46% zamiast 55% rok wcześniej).
• Zmniejsza się także luka wiedzy i świadomości – 44% firm wskazuje na braki kompetencyjne, w porównaniu do 50% rok wcześniej.

To badanie pokazuje, że w polskim biznesie mamy już świadomych liderów, nowocześnie myślących o zarządzaniu. To prawda, że biznes nie lubi regulacji, a hasła deregulacyjne szybko zdobywają w Polsce znaczące grono zwolenników. Inwazja legislacyjna Komisji Europejskiej w zakresie ESG wywołała wiele protestów w środowiskach przedsiębiorców. Wydawało się zatem, że po zawieszeniu szeregu regulacji z obszaru zrównoważonego zarządzania nikt nie będzie chciał się tym już zajmować. Dlatego największą niespodzianką, z mojej perspektywy – bardzo pozytywną – okazał się w tym badaniu fakt niezależnego od decyzji legislacyjnych podejmowania działań środowiskowych i społecznych – komentuje dr hab. Bolesław Rok, Profesor zrównoważonego zarządzania w Akademii Leona Koźmińskiego.

Z przymusu czy własnej woli? ESG vs. regulacje

Mimo że Unia Europejska wprowadziła zmiany w przepisach dotyczących ESG, a następnie je wstrzymała, 47% firm uważa, że mają one umiarkowany lub niewielki wpływ na ich działania. Jednocześnie 25% przedsiębiorstw przyjmuje krótkoterminową perspektywę, mylnie interpretując tymczasowe złagodzenie obowiązków jako trwałe „zwolnienie” z ESG. Tymczasem za 1-2 lata obowiązek raportowania powróci, a firmy które nie przeznaczą tego czasu na działanie, będą miały dużo trudniejsze warunki do wdrożenia zmian oraz nadgonienia zaległości.

Pakiet Omnibus I i dyrektywa „Stop-the-Clock” to nie zatrzymanie zmian, tylko pauza, którą trzeba wykorzystać na przygotowanie. ESG nie polega wyłącznie na raportowaniu – jest modelem zarządzania opartym na firmowych wartościach. Z tegorocznej edycji badania wynika, że działania polskich organizacji są mocno rozwinięte w kontekście środowiskowym, a nieco mniej w zakresie kultury organizacyjnej i ładu korporacyjnego – mówi Iga Pazio, PR & Marketing Director w LeasingTeam Group, pomysłodawczyni i autorka badania.

Wyniki tegorocznego badania i brak dużych zmian względem I edycji wskazują, że firmy w Polsce, które realizują zadania związane ze zrównoważonym rozwojem, nie porzucają tego kierunku. Dojrzałość organizacji jest najlepiej widoczna w firmach o zasięgu międzynarodowym (bądź globalnym) – strategię ESG ma już 34% z nich. Na poziomie ogólnopolskim takim rozwiązaniem może pochwalić się 19% organizacji.

Dominacja „E” w ESG, ale „S” i „G” zyskują na znaczeniu

Badanie pokazuje, że firmy najczęściej koncentrują się na ekologii, tj. polityce zarządzania odpadami (93%) i ograniczeniu zużycia energii (85%). Wynika to zapewne z regulacji prawnych i potrzeby optymalizacji kosztów. Coraz większe znaczenie zyskują też pozostałe obszary ESG: społeczne i związane z ładem korporacyjnym. 89% firm podkreśla szacunek wobec pracowników i troskę o ich dobrostan, a 87% wskazuje na transparentność, otwartą komunikację i odpowiedzialność.

Firmy coraz częściej podkreślają znaczenie szacunku wobec pracowników (89%), transparentności (87%) i odpowiedzialności w zakresie polityki antydyskryminacyjnej i antymobbingowej (84%).

Szczególnie zaskoczył nas spadek w zakresie działań dotyczących polityki równego wynagradzania: z 73% do 66% w tej edycji. To zastanawiająca różnica, biorąc pod uwagę fakt, że w czasie prowadzonego badania w Polsce toczyła się dyskusja dotycząca krajowych rozwiązań legislacyjnych w zakresie równości i transparentności wynagradzania – dodaje Iga Pazio.

Wnioski z badania są jednoznaczne – ESG przynosi firmom realne korzyści, ale ich pełne wykorzystanie wymaga strategicznego podejścia, zaangażowania kadry zarządzającej i inwestycji. Więcej danych z badania i komentarzy ekspertów znajduje się w raporcie „Czy firmy w Polsce dbają o zrównoważony rozwój 2025” do pobrania tutaj.